Kết luận : Ảnh hưởng của võ sĩ đạo


  • Mỗi một dân tộc đều có nét đặc trưng riêng, không giống bất kì dân tộc nào trên thế giới. Nhật Bản cũng vậy, họ được cả thế giới ngả mũ kính phục vì tinh thần đoàn kết, luôn tôn trọng trật tự ngay cả trong những lúc khó khăn hoạn nạn nhất; vì tính phân cấp, thứ bậc trong xã hội một cách nghiêm ngặt; … Những phẩm chất, tính cách này đã được trở thành nét đặc thù riêng mà ta không thấy ở các dân tộc khác. 



  •   Ảnh hưởng của tinh thần Samurai trong lối sống và tính cách con người nhật bản người Nhật Bản
  • Ngược dòng lịch sử Nhật Bản, Võ sĩ đạo xuất hiện trong thời Sứ quân, thời mà đất nước nhật Bản bị chia năm sẻ bảy, căn bản là một chiến sĩ như hình ảnh của những Hiệp sĩ bên Âu châu thời Trung cổ. Người Nhật xem Võ sĩ đạo là hình ảnh, là đóa hoa, là cột rễ của nước Nhật. Ngược lại, Võ sĩ đạo sống theo những tiêu chuẩn đạo đức là tấm gương của dân Nhật. Người Võ sĩ phải học hỏi về mọi phương diện: đánh kiếm, cỡi ngựa, bắn cung, đánh thương, nhu thuật, viết, vẽ, văn chương, nghệ thuật. Nhu thuật là căn bản võ thuật của Võ sĩ đạo, nhu thuật sinh ra Nhu Đạo, khác với đấu vật phải dùng sức mạnh, nhu thuật lợi dụng sức của địch và nhắm vào những yếu điểm của địch thủ để tiêu diệt khả năng tấn công nhưng không có mục đích giết người. Người Võ sĩ phải biết tự chế cả về tinh thần lẫn thể xác, chịu khổ không than thở, đụợc dạy phải giữ lễ độ với mọi người. Tinh thần này đã cho thấy qua cuộc động đất ngày 10/3/2011, người Nhật khắc kỷ, bộ mặt an nhiên không cho thấy vui buồn giận dữ. Trong xã hội, dân Nhật từ bé được dạy: “đời người là bể khổ”, “xum họp rồi sẽ chia ly”, “sanh ra phải chết”. Cá tính người Nhật đến từ tinh thần Võ sĩ đạo “Trí, Nhân, Dũng”. Trước đó vào năm 1945, Hiroshima và Nagasaki trong biển máu khi hai quả bom nguyên tử của quân đội Mỹ nhẫn tâm tàn phá đất nước này. Một dân tộc tưởng chừng chỉ có thương vong đã chiến thắng hoàn cảnh bằng tinh thần không khuất phục , và khẳng định mình là một cường quốc Châu Á đầu tiên theo con đường TBCN với sự lớn mạnh trên mọi lĩnh vực kinh tế, giáo dục, y học, nghệ thuật...

  • Tinh thần Võ sĩ đạo trong văn hóa , kinh tế 
Nhật Bản không chỉ được biết đến là một cường quốc về kinh tế, giáo dục, khoa học kỹ thuật hay vẻ đẹp thanh nhã của những cánh hoa anh đào,  nét e ấp của những cô gái trong trang phục Kimono truyền thống...mà Đất nước phương Đông ấy còn được nhắc đến nước bằng một sự khâm phục bởi ý chí quật cường, một dân tộc thấm nhuần tư tưởng và tinh thần võ sĩ đạo – Samurai.
Trong quá trình xây dựng đất nước với khẩu hiệu phải theo kịp và vượt các nước Âu Mỹ, nhiều quy phạm đạo đức truyền thống của người Nhật, đặc biệt là tinh thần trách nhiệm, được thăng hoa thành lòng yêu nước và lòng tự hào dân tộc. Các điển hình này rất nhiều, không thể kể hết trong khuôn khổ của bài viết ngắn này. Ngay cả trong hoạt động doanh nghiệp, là lĩnh vực tưởng như mục tiêu chính là lợi nhuận, ta cũng thấy tinh thần dân tộc rõ nét ở những người sáng lập các công ty nổi tiếng ngày nay. Chẳng hạn, Ibuka Masaru (l908-1997), người sáng lập công ty mà sau này có tên là Sony, đã nói một câu thơ cảm động trong bài diễn văn thành lập công ty năm 1946: “Phải cố gắng đem công nghệ, kỹ thuật góp phần vào việc phục hưng tổ quốc chúng ta”. Giữa cảnh hoang tàn đổ nát sau chiến tranh tinh thần trách nhiệm đó đã động viên mọi người hăng hái trong công cuộc khôi phục đất nước.

 Ngày nay, các chiến binh Samurai không còn nữa nhưng tinh thần võ sĩ đạo vẫn thấm nhuần trong văn hóa người Nhật mà rõ ràng nhất chúng ta có thể thấy được qua văn hóa văn phòng trong các công ty Nhật Bản. Người Nhật rất chuẩn mực trong việc cám ơn khi được giúp đỡ và xin lỗi khi mắc sai lầm. Người Nhật chào nhau không phải một lần mà đôi khi năm lần bảy lượt và có thói quen cúi gập người lúc chào hỏi, điều đó thể hiện tính lễ nghĩa trong sinh hoạt hằng ngày. Cách người Nhật trao danh thiếp cho đối tác cũng rất đáng để chúng ta học hỏi, đó là trao và nhận danh thiếp bằng hai tay để nói lên sự tôn trọng và bình đẳng trong mọi mối quan hệ. Ngoài ra điều đặc biệt hiếm thấy ở các công ty Nhật Bản đó là chế độ tuyển dụng suốt đời. Người Nhật có xu hướng tuyển dụng những sinh viên mới ra trường, như một tờ giấy trắng tinh khôi, để công ty viết lên những kiến thức phục vụ công việc. Một nhân viên gắn bó cả cuộc đời cống hiến sức lực và tuổi trẻ cho công ty là thể hiện sự trung thành, tình nghĩa và kiên định với những gì mình đã chọn.



Giữa thế kỷ XIX, Nhật Bản mở cửa giao lưu với nhiều quốc gia. Những đô thị mới mọc lên, người dân đổ xô về sống ở thành phố. Nông thôn vốn là cơ sở của tầng lớp samurai bị quên lãng dần. Tuy nhiên trong nước vẫn tồn tại một tầng lớp người không muốn Nhật Bản giao thương với bên ngoài mà giữ gìn văn hóa truyền thống khép kín trong đó có tầng lớp Samurai. Nhiều cuộc bạo loạn do Samurai tiến hành đã xảy ra muốn nước Nhật không mở cửa giao lưu với bên ngoài. Nhưng chính phủ Nhật đã thắng thế và tầng lớp Samurai lụi tàn dần. Năm 1867, Thiên hoàng ra lệnh cấm Samurai mang kiếm, điều đó cũng có nghĩa chấm dứt hình ảnh của Samurai trong xã hội Nhật Bản. Như vậy là từ cuối thế kỷ XIX, tầng lớp Samurai không còn tồn tại nhưng tinh thần võ sĩ đạo Samurai vẫn rất sâu đậm trong quan niệm về danh dự của người Nhật Bản. Tinh thần đó thể hiện rất rõ ở người lính Nhật trong chiến tranh thế giới thứ hai. Các phi công cảm tử lao máy bay vào tầu chiến địch, các hành vi tự mổ bụng để không bị bắt làm tù binh hay tử thủ trong rừng sâu, có trường hợp đến mấy chục năm, chỉ vì tuân thủ mệnh lệnh chiến đấu của cấp trên…Nó cũng thể hiện trong ý chí và lòng tự trọng vươn lên của người Nhật khi gặp hoàn cảnh thiên tai nặng nề.

Tinh thần võ sĩ đạo Samurai chính là một truyền thống văn hóa độc đáo góp phần làm nên sức mạnh và tính cách tự lực rất đáng quý của người dân đất nước Mặt Trời Mọc.
  Ảnh hưởng của tinh thần Samurai trong lối sống người Nhật Bản

Trong giai đoạn lịch sử trung đại của Nhật Bản, sự ra đời và lớn mạnh của một tầng lớp xã hội đặc biệt - tầng lớp võ sĩ quý tộc (samurai) có ảnh hưởng vô cùng mạnh mẽ đến sự hình thành các giá trị đạo đức và lối sống của người Nhật Bản sau này. Vào thời đại Kamakura (1180-1333), tầng lớp chiến binh (samurai) ở các địa phương không ngừng lớn mạnh, đã thâu tóm quyền lực của giới quý tộc triều đình Kyoto. Lúc này, bắt đầu có sự pha trộn giữa lối sống của tầng lớp quý tộc Kyoto lịch sự, hào hoa, sang trọng với lối sống giản dị, đạm bạc của các chiến binh ở Kamakura, dần dần làm hình thành một tầng lớp võ sĩ quý tộc, kết hợp được cả sự lạnh lùng, dũng mãnh, tự chủ của người võ sĩ với sự tinh thế, khả năng cảm thụ thẩm mỹ cao và cách hành xử lịch thiệp của tầng lớp quý tộc.

Lối sống khắc kỷ của tầng lớp quân nhân samurai được rèn luyện trong hàng trăm năm nội chiến kéo dài từ thế kỷ XII đến thế kỷ XVI. Trong thời kỳ này, những bản anh hùng ca về lòng trung thành, quả cảm, trọng danh dự và đức hy sinh cao cả của người võ sĩ samurai đã dần trở thành phẩm chất đạo đức được xã hội tôn kính và noi theo. Rốt cuộc, đó chính là cái tinh thần quan trọng nhất - tinh thần “võ sĩ đạo” mà tầng lớp samurai để lại cho hậu thế.

Vì lòng trọng danh dự mà người Nhật ngày nay không mấy khi “tơ hào” đến của cải của người khác. Cả thế giới được chứng kiến sự ưu việt của một xã hội không có nạn cướp bóc và hôi của trong cơn “đại hồng thủy” vừa qua. Cũng vì trọng danh dự mà người Nhật duy trì được sự tự chủ trong nguy biến, xã hội Nhật Bản giữ được trật tự, ổn định.

Hy sinh quên mình, trung thành với bậc bề trên là những chuẩn tắc đạo đức từ thời các võ sĩ samurai, vừa qua đã được phát huy khi sự cố hạt nhân xảy ra. Báo chí nói nhiều đến “những người hùng giấu mặt” - một đội ngũ gồm 50 chuyên gia và công nhân đã bất chấp tính mạng, sức khỏe của họ, ngày đêm làm việc tại hiện trường sự cố ở nhà máy Fukushima 1 để cứu tính mạng của nhiều người dân. Bộ đồ bảo hộ màu trắng và các mặt nạ biến họ thành những người hùng “giấu mặt”, tên tuổi của họ cũng không được TEPCO công khai, nhưng lòng quả cảm của họ thì được cả thế giới biết đến.

---------------------------------------------------------------------------------------------
過去の日本は、武士の賜物であった。武士は、国民の花であり根であった。社会的には、民衆のはるか高い位置にあった。民衆に道徳的規準を示し、その模範となった。「花は桜木、人は武士」、と民衆はうたった。 
Nhật bản thời xưa là sản phẩm của chế độ samurai . KHông chỉ là tầng lớp tinh hoa của dân tộc mà samurai còn là nền tảng của dân tộc . Mọi vẻ đẹp của Nhật Bản đều do họ sáng tạo và lưu truyển . Tuy tầng lớp samurai có địa vị xã hội cao hơn mọi người nhưng họ lại lập ra tiêu chuẩn đạo đức trong xã hội và dùng bản thân mình làm khuôn mẫu để dẫn dắt xã  hội　知的・道徳的日本は、直接にも間接にも武士道の所産であった。 　武士はエリ―トであり、国民全体のあこがれとなり、大和魂すなわち日本の魂は、ついに、この島国の民族精神を表現するに至った。 
Võ sĩ là tinh hoa là niềm ao ước của toàn thể nhân dân nhật bản , và Linh hồn của Nhật bản tức Yamato damashii đã trở thành biểu tượng cho tinh thần dân tộc của đảo quốc này .
武士道は、日本国に生気を吹き込む精神であり、また行動力であった。それは今までもそうである。善きつけ悪しきにつけ、日本人を衝きうごかしたものは、純粋で無骨な武士道であった。 
Võ sĩ đạo là tinh thần , cũng là nguồn động lực đã thổi luồng sinh khí vào đất nước nhật bản . Thứ mà đã điều khiển hành động của Người Nhật bản gắn với cái thiện cái ác chính là Tinh thần Võ Sĩ đạo trong sạch và mộc mạc . 　近代日本の建設者である佐久間象山、西郷隆盛、大久保利通、木戸孝充の伝記、伊藤博文、大隈重信、板垣退助ら現存の人物の回顧録を開いてみよ、－そうすれば、彼らの思索および行動力が武士道によっていることがわかる。彼らの忍耐強さ、不撓不屈の精神、勇敢さは、日清戦争によって十分証明された。 
Nếu thử mở những cuốn hồi kí của những người xây dựng nên Nhật BẢn thời cận đại , chúng ta có thể hiểu được suy nghĩ và động lực của họ là do tinh thần võ sĩ đạo . Sự nhẫn nại, tinh thần bất khuất quật cường và sự dũng cảm của những người đó được minh chững đấy đủ bởi cuộc chiến traanh thanh - Nhật . 　日本人の欠点や短所につても、武士道に責任はあるが、名誉心の病的結果である。武士道の影響は意識されたものではなく、無言の感化である。武士道によって養われた感情に訴えることによって、大きな道徳的革新が達成されたのであった。
Dù là khuyết điểm hay nhược điểm của người Nhật thì cũng có trách nhiểm trong Võ sĩ đạo , nhưng đó là kết quả khác thường của Sự ao ước muốn có danh tiếng . Ảnh hưởng của võ sĩ đạo không phải được ý thức mà nó là sự cảm hóa không diễn tả bằng lời . Do sự kêu gọi những tình cảm được nuôi dưỡng bởi tinh thần võ sĩ đạo mà đã tạo ra một cuộc cải cách lớn về mặt đạo đức .
今、多くの人にとって武士道とは「古いもの」「武道を追求している人のもの」「右翼などの思想を持つ一部の人のもの」というイメージがあるようです。武士道はＧＨＱによる政策によって「国民を戦争に巻き込んだものの一部」として日本人の精神から消されてしまいました。
Ngày nay, Võ sĩ đạo đối với nhiều người hình như có một ấn tượng như là một món đồ cổ , là tinh thần của những người tìm kiếm võ nghệ , là kí ức của một phận những người mang ý nghĩ của cánh hữu.

しかし、武士道の本質は自分を作り上げていくことにあります。他人や他国を不必要に傷つける思想ではありません。切腹などの行為も、今は迷惑以外の何ものでもありません。
Tuy nhiên , Tính chất của võ sĩ dạo tồn tại trong việc làm nên tính cách bản thân . 
そうではなく武士道の生き方や考え方を取り入れ、澄んだ心で仕事や日常生活のさまざまなことに取り組む姿勢が重要です。それができたとき、例えば仕事などではどれほどの結果がでるでしょうか。おそらく何の心構えもなくやったときよりもはるかに 大きな結果を得ることができるでしょう。武士道とはきわめて簡単にまとめると“義”と“忠・孝”の意識と行動を伴った生き方といえます。正道からはずれたこと、卑怯なことをしないという“義”の意識主君や親を大切にし、これに従う“忠・孝”の意識弱者をいたわる“仁”の意識これらは、今を生きる日本人の心の中にもなごりが残っています。（２０１１)年３月に発生した東日本大震災では被災者がお互いに助け合う姿や混乱の中でも列を乱さず、順番を守って食料や日用品を受け取る姿がテレビに映し出されていました。また強盗などの犯罪もとても少なく、海外のメディアでも「素晴らしい」と報じられていました。これらは義や孝、仁といった感性が日本人の中に息づいているからこそ成しえることではないでしょうか。 
このような、日本人の心に残っている武士道を、現代に合った形でよみがえらせようとしている人たちがいます。 
さらに10年後には総合格闘技からも離れ、武士道精神、不動心を持った人間を育てる新生武士道 掣圏真陰流を創始し、指導されています。単なる精神論としてではなく、今の現実世界でさまざまに活かせる武士道である、 
Tinh thần Samurai bất diệt
Ngày nay, tinh thần Samurai vẫn chảy trong máu của người dân Nhật Bản. Hoài niệm về Samurai lý tưởng luôn bất diệt. Nếu không tin, hãy thử một lần đi xemkabuki - một loại kịch truyền thống của Nhật. Chủ đề chính của các vở kịch kabuki thường là đề cao danh dự, lòng trung thành, đức hy sinh và các chuẩn mực đạo đức của một chiến binh. Tâm hồn của Samurai thì sao? Tôi mang câu hỏi này đến Dajuro Ichikawa, một diễn viên đóng Samurai trong vở kịch mang tên Gongoro. "Qua vai diễn của mình tôi phải mang đến cho khán giả cái cảm giác rằng các chiến binh có ý thức về cuộc sống và cái chết khác với chúng ta, rằng anh ta sẽ chọn cái chết nếu danh dự của anh ta bị nghi ngờ. Nhiệm vụ của tôi là làm cho khán giả tin rằng vẫn tồn tại những tâm hồn như thế."

Nếu bạn đi dạo vòng quanh các thành phố hay thị trấn của Nhật, bạn sẽ nhìn thấy hình ảnh những chiến binh Samurai kiêu kì ngạo mạn ở khắp mọi nơi. Khuôn mặt và khí của họ xuất hiện trên poster của các bột phim hành động, trên biển báo cấm lái xe khi say ruợu, trên băng rôn các bảo tàng , trên bìa sách, giá bày đồ chơi. Trong ngày lễ Thiếu nhi 5/5, các gia đình thường mua tặng đồ chơi Samurai như áo giáp, mũ bảo hiểm, gươm giáo để cầu chúc sức khỏe và sự cường tráng cho các em bé, đặc biệt là các bé trai.

Tuy không còn nhưng Samurai vẫn để lại rất nhiều dấu ấn của mình trong đời sống Nhật Bản.Cuốn sách "Người Samurai cuối cùng" (The last Samurai) không chỉ đem lại doanh thu khổng lồ mà còn được dựng thành phim; Bushido, một điều luật của Samurai, đã được nâng lên và đưa vào chương trình giảng dạy quân sự; hàng triệu học sinh Nhật vẫn đang ngày ngày luyện kiếm (kendo), cung (archery) giống như các Samurai xưa, nhưng không phải để bảo vệ vua, mà là để rèn luyện thể chất. Tất cả những điều đó chứng tỏ một sự thật rằng Samurai vẫn sống, và hình ảnh của họ không thể dập tắt.



Nhật Bản vừa kỷ niệm 400 năm bắt đầu của thời kỳ Edo, thời kỳ Samurai đạt tới đỉnh cao của quyền lực và các đặc ân. Đối với người dân Nhật, Samurai đang yên nghỉ trong hoà bình. Thời kỳ của Samurai đã đến và đã đi qua, như những bông hoa anh đào đã nở rộ và héo tàn. Xin kết thúc bài viết bằng dòng mở đầu của Heike Monogatari, một truyền thuyết về chiến tranh Samurai thế kỷ 13: "Những gì huy hoàng không bao giờ tồn tại mãi nhưng sẽ như giấc mơ trong một buổi tối mùa thu. Sự hùng mạnh sẽ tàn lụi, chỉ như hạt cát sau cơn gió"......

Nhận xét

Đăng nhận xét